Spring naar inhoud

Wat is cohousing en wat zijn de voordelen?

Met meerdere gezinnen of mensen onder één dak wonen heeft zo zijn voordelen. Je kan bijvoorbeeld kosten en materiaal delen of je hebt daardoor misschien een grotere tuin. Wij volgen Jelle en Jessica in hun zoektocht naar info en inspiratie over cohousen. Ze hebben voorlopig nog geen stuk grond en ook nog geen afgelijnd project, maar staan wel te popelen om eraan te beginnen.

Maak kennis met Jelle en Jessica

Het kan interessant zijn om dingen te delen; zoals een grasmachine of een grote gemeenschappelijke tuin. Jessica, wilt gaan cohousen.
Jessica, wilt gaan cohousen.

Wat is gemeenschappelijk wonen en woningdelen?

Gemeenschappelijk wonen is een verzamelterm voor verschillende woonvormen (bv. cohousing, kangoeroewonen en zorgwonen). Door gemeenschappelijk te wonen, zoeken de bewoners een oplossing voor voor onbetaalbare woningen, vergrijzing, vereenzaming, leegstand of verloedering van waardevol patrimonium.

Wanneer spreken we van 'gemeenschappelijk wonen'?

  • het gebouw of gebouwencomplex heeft wonen als hoofdfunctie
  • het bestaat uit meerdere woongelegenheden
  • minimaal 2 huishoudens delen op vrijwillige basis minimaal 1 leefruimte delen
  • daarnaast beschikken de huishoudens over minimaal 1 eigen private leefruimte
  • de bewoners staan gezamenlijk in voor het beheer

Het delen van een leefruimte (bv. keuken, eetkamer, woonkamer, badkamer) is een belangrijke factor. Bij een klassiek appartement of meergezinswoning delen de gezinnen geen leefruimte, enkel de gemeenschappelijke gedeelten om zich te verplaatsen (gang, trap, lift, parkeergarage). In dat geval spreken we niet van gemeenschappelijk wonen.

Wat zijn de voordelen?

  • Je kan vaak groter wonen
  • Je hebt meestal een grotere tuin
  • Je hoeft niet alles alleen aan te kopen. Denk aan je droogkast, wasmachine of grasmaaier die de helft van de tijd stilstaat.
  • Je kan onderhoudskosten delen
  • Als je kinderen hebt is er altijd wel een babysit in de buurt
  • Er is meer sociale controle
  • Je vindt snel een helpende hand in de buurt
  • Je kan samen een woonunit verhuren voor extra inkomsten
  • Je beschikt meestal over een grote polyvalente ruimte voor feesten, bijeenkomsten, werk en/of ontspanning

Welke vormen van gemeenschappelijk wonen zijn er?

1) Co-wonen en cohousen: verschillende gezinnen in zelfstandige wooneenheden delen meer dan enkel inkomhal, trap of parkeerplaats:

  • Co-wonen: berging, wasplaats en/of tuin worden gedeeld
  • Cohousing: op zijn minst de ruimte waar de gezinnen samen kunnen eten, wordt gedeeld. De keukens, eetzalen of andere ruimtes voor gemeenschappelijk gebruik kunnen in sommige gevallen ook voor niet-bewoners worden opengesteld.

2) Woongroep en leefgemeenschap: verschillende gezinnen delen alle leefruimtes

  • Woongroep: alle leefruimtes worden gedeeld, behalve de slaapkamer en eventueel een private woonkamer (ook bijvoorbeeld een oudere bewoner die een kamer ter beschikking stelt van een student)

  • Leefgemeenschap: een woongroep waarbij het huishouden volledig gemeenschappelijk is en mensen doorgaans uit overtuiging participeren (bv. kazernes, internaten, kloosters, communes)

3) Kangoeroewonen en zorgwonen: 2 gezinnen wonen onder één dak over een lange periode, met een minimum aan privacy, en dragen zorg voor elkaar (bv. gezin woont in bij grootouders of omgekeerd):

  • Een zorgwoning is strikt gedefinieerd door de overheid: een kleinere woongelegenheid binnen een bestaande woning (ten hoogste 1/3 van het bouwvolume van de volledige woning), waar een gezin samenwoont met maximaal 2 oudere (65+) of hulpbehoevende personen.

Meer info over verschillende woonvormen kan je terugvinden op de website van de provincie Vlaams-Brabant.

Op zoek naar inspiratie

Jelle en Jessica bezoeken met de andere leden van hun cohousingproject 2 bestaande cohousingprojecten om inspiratie op te doen

De Haringrokerij in Antwerpen

De Haringrokerij in Antwerpen bestaat al meer dan 30 jaar als cohousingproject. Momenteel wonen er 11 volwassenen samen.

Wij stemmen niet. We blijven praten tot er geen bezwaar meer is tegen een voorstel. Ook de kleinste frustraties moet je uitpraten. Frederik Janssens, gastheer De Haringrokerij
Frederik Janssens, gastheer De Haringrokerij

Cohousing Kerselaar in Oostakker

In cohousingproject Kerselaar in Oostakker zijn ze nog volop aan het bouwen. Er worden 16 units voorzien, en er komt ook een gemeenschappelijk paviljoen.

Een gewoon huis zal ongeveer even duur zijn. Het verschil is dat wij in een passief huis gaan wonen, een grote gedeelde tuin en ruimte gaan hebben en vooral veel meer leute! Sarah De Hert, gastvrouw Cohousing Kerselaar
Sarah De Hert, gastvrouw Cohousing Kerselaar
Hoe zit dat nu juridisch?

De wetgever is nog niet altijd klaar voor sommige nieuwe vormen van gemeenschappelijk wonen. Experimentele projecten ondervinden daarom vaak moeilijkheden om te starten binnen het bestaande wettelijke kader. Daarom zal Wonen Vlaanderen vanaf midden 2017 (na goedkeuring door het Vlaams Parlement) een oproep lanceren voor experimentele woonvormen in een proefomgeving met minder regels.

Voor een beperkte periode wordt de bestaande regelgeving deels aan de kant geschoven, zodat innovatie alle kansen krijgt. Zolang de regelgeving (nog) niet is aangepast aan de nieuwe evoluties en trends mogen de experimentele woonvormen onder bepaalde voorwaarden afwijken van een aantal bepalingen van de Vlaamse Wooncode.

Het project moet gericht zijn op de uitbouw van een nog onbestaand model voor gemeenschappelijk wonen of voor erfpacht- en opstalconstructies waarbij de eigendom van de grond en de eigendom van de woning worden gescheiden. De bedoeling is om expertise op te bouwen en te kijken of het opportuun is om zo'n projecten uit te breiden over heel Vlaanderen.

Meer info?

Samenhuizen vzw is een vrijwilligersvereniging die allerlei vormen van gemeenschappelijk wonen promoot en ondersteunt.

De provincie Vlaams-Brabant heeft ook heel wat informatie op hun website staan over verschillende vormen van woningdelen.

Bron: Vlaanderen.be

Zou jij kunnen cohousen?

VRTNU VRTNU VRTNU