Spring naar inhoud

Wat als de overheid mijn woning wil onteigenen?

De Lijn wil een sneltram aanleggen tussen Willebroek en Brussel-Noord, en dat vlak naast de A12. Maar dat traject loopt pal door de tuin van Jef uit Meise. Mag de overheid zomaar onteigenen? En hoe gaat dat dan in zijn werk?

Maak kennis met Jef

Drie jaar geleden kregen we het bericht dat we uit ons huis moesten. Tot op vandaag wachten we nog altijd op meer informatie. Daar word je heel onrustig van.

Jef uit Meise
Jef uit Meise
<

Mag de overheid zomaar een gebouw of grond onteigenen?

De verschillende overheden in Vlaanderen kunnen gebouwen en gronden onteigenen om redenen van openbaar nut of algemeen belang, dat gebeurt bijvoorbeeld voor de aanleg van wegen, rioleringen, bossen, ... De besturen mogen enkel onteigenen voor projecten binnen hun bevoegdheidssfeer. Hoever die bevoegdheid reikt, staat te lezen op de site van de Vlaamse Overheid.

Niet alleen het Vlaamse Gewest en de federale overheidsdiensten kunnen onteigenen. Ook deze lokale overheden kunnen dit:

  • gemeenten
  • OCMW's
  • provincies
  • autonome gemeente- en provinciebedrijven
  • provinciale ontwikkelingsmaatschappijen
  • intergemeentelijke samenwerkingsverbanden.

Hoe gebeurt een onteigening?

Eerst zal de overheid proberen om je huis op een gewone manier te kopen. Ze zullen dan met je onderhandelen en een bepaalde prijs voorstellen. Ga je hier niet op in of kom je niet tot een consensus, dan kan de overheid je eigendom eenzijdig onteigenen. Daarvoor moet ze naar de vrederechter stappen.

De vaststelling van de prijs gebeurt door de afdeling Vastgoedtransacties.

Zij verzorgen in opdracht van openbare besturen de verwerving of vervreemding van onroerende goederen. Dat gaat van minnelijke schikkingen tot onteigeningsprocedures. Deze afdeling:

  • maakt schattingsverslagen op
  • voert onderhandelingen over de prijs en de vergoedingen
  • maakt zelf notariële akten op en verlijdt ze

Hoe verloopt zo'n onteigening?

1. Het locatiebezoek

Eerst bekijkt men het huis langs de buitenzijde. Dit gebeurt discreet, door foto's te nemen van op afstand. In deze eerste fase komt men zelden binnen in het huis.

2. Zoeken van referentiewoningen in de database

In een interne database van de overheid met alle verkochte woningen uit de buurt zoekt men naar woningen die vergelijkbaar zijn met de beoogde woning.

3. Bekijken van de referentiewoningen ter plaatse

Uit die lijst wordt een selectie gemaakt met zogenaamde 'referentiewoningen'. Op basis van die referentiewoningen bepaalt men een waarde van het beoogde pand.

4. De geschatte waarde wordt bezorgd aan de opdrachtgever.

Het bedrag van de waarde van het huis wordt meegedeeld aan de opdrachtgever. In het geval van Jef is dat De Lijn. De opdrachtgever bevestigt dan schriftelijk of het geld beschikbaar is voor de onteigening. Daarna kunnen de onderhandelingen starten.

5. Bezoek bij de mensen thuis

Bij een bezoek in het huis wordt de prijs indien nodig nog bijgesteld. De prijs wordt dan mondeling meegedeeld aan de bewoner en er wordt ook beargumenteerd hoe de overheid tot deze prijs gekomen is. De bewoner kan op dat moment ook argumenteren waarom de prijs hoger moet zijn. In 95% van de gevallen komt men dan tot een mondeling akkoord. Indien er geen akkoord is, volgt een gerechtelijke procedure. Voor deze begint krijgt de koper nog een finaal aanbod. Als hij hier niet op ingaat dan stapt men naar het vredegerecht.

6. Als de bewoner akkoord gaat volgt de akte na 1 à 2 maanden.

Het huis van Marie-Jeanne was 240.000 euro waard, het bedrag dat door de afdeling Vastgoedtransacties werd voorgesteld lag beduidend hoger, 278.650 euro.

Dat komt omdat er extra vergoedingen zijn meegerekend.

  • Wederbeleggingsvergoeding
  • Wachtinterest
  • Verhuisvergoeding

Maar waarom duurt dit bij Jef allemaal zo lang?

Wat vindt u van onteigeningen?

geschreven op 01 februari 2017
VRTNU VRTNU VRTNU