Spring naar inhoud

De oorlog in Somalië

Tussen oorlog en leven

Maandag 13 januari

In Somalië woedt al decennia lang een burgeroorlog, sinds president Siad Barre in 1991 de aanval inzette op dissidente clans. De VN-interventie van 1992 (‘Restore Hope’) bracht weinig hoop, het land viel uiteen en wordt nog altijd geteisterd door geweld en terreur van groeperingen als Al-Shabaab.

Somalië was de oorlog waar ik per se naartoe wou toen die begon, maar waar ik pas tien jaar later uiteindelijk geraakt ben. Voor mij is dat een oorlog die destijds om de juiste redenen gevoerd leek te worden, maar uiteindelijk de foute uitkomst heeft gekregen. De juiste reden, dat was de hongersnood verhelpen. Maar de oorlog legde al snel de machteloosheid van de Westerse oorlogsvoering bloot. In het centrum van Mogadishu staat de ruïne van een Italiaanse kathedraal, compleet stukgeschoten door de extremisten van Al-Shabaab. Nu zitten er vluchtelingen bij elkaar gehokt. Wie weet raken die ooit nog tot bij ons, in bootjes. Dat vat het allemaal samen.

Rudi Vranckx
Rudi Vranckx
<

Al dertig jaar gaat de Somalische bevolking gebukt onder onderdrukking en extremisme. Daarbovenop kampt het Oost-Afrikaanse land met extreme droogtes én overstromingen die het leven op het platteland onmogelijk maken en miljoenen inwoners tot vluchten dwingen.

Het zijn die mensen die Katrien De Ruysscher tijdens haar vrijwilligerswerk in asielcentrum Het Parelstrand in Lommel ontmoette. Samen met haar goede vriend Geert Van Rampelberg wil ze ontdekken wat deze vluchtelingen precies achterlieten. Katrien en Geert zien een ontredderd land met een machteloos bestuur dat er niet in slaagt de problemen aan te pakken. Het leverde Somalië het weinig te benijden etiket van failed state op.

Toch toont Rudi hen hoe oorlog ook een onvoorstelbare kracht en hoop in mensen naar boven kan brengen. Een Somalische kok die naar Engeland vluchtte en weer terugkeerde naar zijn vaderland om daar een restaurant te openen, bijvoorbeeld, ook al werd dat al meermaals door Al-Shabaab geviseerd.

Rudi stelt mij de ongelofelijke vraag om naar Somalië te gaan. Ik had nee kunnen zeggen, maar ik heb toegezegd. Naarmate de dag om te vertrekken naderde, sloeg de twijfel toe. En ook de angst. Dat is iets wat ik niet ken: in angst leven. De twee dagen voor mijn vertrek dacht ik: ‘Waarom ga ik daar eigenlijk naartoe?’ Ik botste op iets voyeuristisch dat ik bij mezelf detecteerde, maar ook een grote nieuwsgierigheid. Ik hoopte dat het iets zou openen in mijn hoofd, dat ik de wereld opnieuw een klein beetje meer zou begrijpen. Of net nog minder.

Geert Van Rampelberg
Geert Van Rampelberg
<

Tussen oorlog en leven, maandag 13 januari om 20u40.

geschreven op 13 januari 2020
VRTNU VRTNU VRTNU