Spring naar inhoud

Is het nog steeds gemakkelijk om een bom te maken?

Factcheckers

De aanslagen van 22 maart 2016 staan in ons collectief geheugen gegrift. Maar volgens een Waalse krant is het drie jaar later nog altijd even gemakkelijk om een bom te maken in ons land. Dat kan Jan moeilijk geloven. Wat opzoekingswerk op het internet leert hem en Thomas alvast wel dat gevaarlijke informatie, zoals het recept voor zo’n bom, gemakkelijk te vinden is.

"Dat het vrij aankopen van grote hoeveelheden chemische producten in deze tijd nog zou kunnen, kon ik moeilijk geloven. Dat moesten we dus gaan uitzoeken."

Jan Van Looveren
Jan Van Looveren
<

Jan en Thomas bellen en spreken met alle universiteiten van dit land, met de vraag of zij het zouden zien zitten om de bom, samen met hen, te maken. Al snel wordt duidelijk dat ze dat plan beter laten varen. Het product is te onstabiel, wat een groot gevaar inhoudt voor de chemicus die de bom zou proberen te maken. Plus het is strafbaar in ons land om de bestanddelen in je bezit te hebben.

Gewoon vrij te verkrijgen

Maar daar stopt het verhaal niet. Volgens het artikel zouden de drie bestanddelen die nodig zijn om een bom zoals die van de aanslagen in Brussel te maken, vrij te verkrijgen zijn in België. En dat willen ze wèl uitzoeken. Er is gelukkig wel een meldingsplicht bij winkeliers om verdachte aankopen van grote hoeveelheden chemische stoffen door te geven. Thomas en Jan besluiten de proef op de som te nemen. Ze schakelen ook Britt in, en elk van hen moet één van de bestanddelen aankopen.

Jan doet zijn bestelling gewoon online. De enige voorzorgsmaatregel om te voorkomen dat hij er iets verkeerds mee zou doen, is een vraag die hij krijgt ná het afrekenen: Waar wil u het product voor gebruiken? Maar het is niet verplicht om te antwoorden, en dus klikt Jan de vraag gewoon weg. Thomas gaat de stad in om waterstofperoxide te kopen. Particulieren mogen dit product maar aankopen en bezitten met een concentratie tot maximum 12%. Bij een hogere concentratie moeten identiteitsbewijzen voorgelegd worden en kan het product enkel aangekocht worden door professionelen die het product voor hun beroep nodig hebben. Thomas krijgt zomaar waterstofperoxide met een concentratie van 30% mee. Hij moet geen legitimatie voorleggen en er worden geen vragen gesteld. Britt koopt 10 liter aceton in de doe-het-zelfwinkel, een wel erg grote hoeveelheid Ook daar komen er geen vragen.

"Hoe kun je als overheid een foldertje laten drukken na de aanslagen om er vervolgens nooit meer naar om te kijken. Zo gaan we geen aanslagen voorkomen."

Thomas Vanderveken
Thomas Vanderveken
<

Meldingsplicht in de praktijk

Thomas besluit uit te zoeken waar handelaars nu precies die lijst kunnen vinden met de stoffen waar een meldingsplicht voor bestaat. Hij wil ook duidelijkheid krijgen over wat er precies op de lijst staat. Er werden wel folders uitgegeven, speciaal ontwikkeld door FOD economie, om het voor handelaars duidelijk te maken waar ze terecht kunnen. De linken die in de folders van precursoren voor explosieven staan aangegeven, zijn echter niet meer te vinden op het internet. Een zoektocht van een half uur met enkele redactieleden levert uiteindelijk toch de lijst op. Dan maar bellen naar het Nationaal Contactpunt bij de politie dat volgens de folder en de site 24u/24u bereikbaar is. Wanneer Thomas naar het telefoonnummer probeert te bellen krijgt hij echter alleen een Franstalig antwoordapparaat te horen, met de boodschap dat het nummer dat hij probeerde te bellen niet beschikbaar is. Het bleek geen eenmalige zaak. We belden op verschillende momenten in de loop van enkele weken terug. Maar we kregen nooit gehoor bij het meldpunt precursoren explosieven…

geschreven op 20 maart 2019
VRTNU VRTNU VRTNU