Spring naar inhoud
Eén

Gevoel voor tumor

Een tragikomische fictiereeks

Begin mei starten de opnames voor de nieuwe tragikomische fictiereeks Gevoel voor tumor, een warm en authentiek verhaal over leed, liefde maar ook een lach in tijden van tumor.

De achtdelige reeks werd bedacht door Leander Verdievel, Mathias Claeys (Eigen kweek, Dubbel leven) en Tom Goris (Witse, De Ridder).

De reeks draait rond Tristan Devriendt (gespeeld door Maarten Nulens, bekend van onder andere Beau Séjour), een 25-jarige student geneeskunde wiens leven helemaal overhoop gehaald wordt wanneer hij plots kanker krijgt en zelf patiënt wordt. Ambitieuze dromen worden abrupt onderbroken en maken plaats voor een strijd op leven en dood. Tristan, zijn familie en vrienden komen in een verwarrende clash van emoties terecht met humor en liefde als onverwacht neveneffect. Onder andere Els Dottermans, Dirk Van Dijck, Marthe Schneider, Liesa Naert en Vic De Wachter vervolledigen de cast.

Uit het leven gegrepen

Een agressief Non-Hodgkin NK-T cel lymfoom. In mensentaal: een tumor in de neus. Kanker… Net als zoveel andere mensen kreeg VRT-medewerker Leander Verdievel een aantal jaar geleden deze snoeiharde diagnose.

Leander ontdekte doorheen zijn behandeling dat kanker veel meer is dan enkel kommer en kwel. Er is ook een aparte, vreemd genoeg komische, invalshoek die zorgt voor warme, intense momenten tussen mensen. Na zijn herstel besloot Leander dan ook om rond zijn ervaring een fictiereeks te maken, met de humor waar hij zich tijdens zijn ziekte aan optrok, in verwerkt.

Kanker is vaak zo verdomd surrealistisch. De stagiair die flauwvalt bij een ruggenmergpunctie, mijn vader die me steevast begroette met ‘Ge zijt uw gevoel voor tumor toch nog niet kwijt hé?’ als hij op bezoek kwam, zeven keer de biografie van Lance Armstrong krijgen van bezoekers… Ik kon vaak niet anders dan lachen. Leander
Leander

Wij mochten alvast enkele vragen stellen aan Leander. Het werd een mooi en eerlijk interview, waarin duidelijk werd hoe belangrijk humor is voor hem.

Leander Verdievel
Eén

Tristan uit de reeks is gebaseerd op jezelf. Je kreeg van de ene dag op de andere te horen dat je een zeldzame vorm van lymfeklierkanker had. Wat gaat er door je heen als je dat hoort?

Leander

Het dringt niet meteen tot je door. Ik hoorde vooral een dokter dingen op een ernstige toon zeggen. ‘Non Hodgkin lymfoma’ en ‘NK-T cellen’, ... Ik besefte niet waar hij het over had.

Pas toen dat vreselijk woord ‘kanker’ viel, werd alles opeens wazig. Op zo'n moment lijkt het alsof alles om je heen wegvalt, alsof je in een soort vacuüm zit. En toch blijven er vreemd genoeg ook details uit dat dokterskabinet voor altijd op mijn netvlies gebrand: de dokter die continu nerveus op z’n balpen klikt en met zijn andere hand op zijn bureau roffelt, een portretfoto van zijn familie…

Ik ben buiten gestapt, compleet verdoofd achter het stuur van m’n auto gekropen en pas anderhalf uur later vond ik de moed om naar het huis van mijn ouders te rijden.

Eén

Kwam het besef dat je kanker had meteen, of pas toen de behandeling startte?

Leander

Ik besefte totaal niet wat er op me te wachten stond. Ik was 24, had net een lief, een job, veel vrienden en massa’s plannen. Ik snapte de impact van de diagnose niet.

Ik herinner me nog dat ik een mail naar m’n kersverse collega’s op de VRT heb gestuurd waarin ik zei dat ik binnen een paar maanden wel terug zou zijn. Het heeft uiteindelijk bijna twee jaar geduurd. Maar het echte besef over wat me te wachten stond, kwam pas toen ik voor het eerst de wachtkamer van de bestraling binnenkwam. Je ziet mensen met verbrande huid, doffe blik, sommigen kaal van de chemo... Daar, in die deuropening, viel mijn frank: dit wordt f*cking hard.

Eén

Kan je op dat moment verder met je leven, of stopt alles?

Leander

Je probeert verder te leven als voorheen, maar je beseft al snel dat het niet zal lukken.

Bij de zaalvoetbal onder vrienden heb ik in het begin nog een paar keer meegedaan, maar na 2 minuten zat ik stikkapot. Hetzelfde met uitgaan, werken, vrijen… Niks lukte nog als vroeger.

De ‘Je hebt kanker’ diagnose is als een donderslag bij heldere hemel, maar de behandeling zelf sloopt je veel trager. Als een soort sluipend gif dat je traag maar zeker ontmantelt. Eerst denk je ‘het valt nog mee’, maar dan wordt alles beetje bij beetje lastiger, vermoeiender, harder… En opeens zit je hele dagen thuis, zie je de wereld verder draaien en zit je daar maar te zitten, zonder energie om iets te doen.

De ‘Je hebt kanker’ diagnose is als een donderslag bij heldere hemel, maar de behandeling zelf sloopt je veel trager. Als een soort sluipend gif dat je traag maar zeker ontmantelt. Leander
Leander
Eén

Hoeveel van jezelf en je eigen verhaal zit effectief in de reeks?

Leander

Veel en niet veel. Natuurlijk zijn er veel passages in de reeks die uit mijn eigen ervaringen voortvloeien. Het hoofdpersonage heeft een Non-Hodgkin lymfoma in de neus en sinussen en dat had ik ook. De blik op kanker in de reeks en hoe er mee om te gaan, is ook een logisch vervolg van hoe ik zelf de ziekte beleefde.

In de reeks zitten veel herinneringen en gebeurtenissen die ik zelf heb meegemaakt maar breed opengetrokken zijn. Gevoel voor tumor zal altijd dicht op m’n huid zitten. Bovendien is de naam van het hoofdpersonage Tristan, mijn tweede naam. Tegelijk is het echt NOOIT de bedoeling geweest om ‘mijn’ verhaal te verfilmen. Want dat zou te saai geweest zijn en Leonardo DiCaprio was niet vrij voor de rol. (lacht)

Maar serieus: het misschien wel belangrijkste moment in de ontwikkeling van de reeks was de ontmoeting met regisseur Tom Goris en scenarist Mathias Claeys. Samen hebben we enorm hard nagedacht over hoe we van mijn ervaringen een universele reeks konden creëren.

Zonder hen (en zonder de steun van zoveel meer mensen binnen de VRT) was Gevoel voor tumor er nooit gekomen.Ik heb nog nooit zo intensief samengewerkt met twee andere venten, zo intensief dat mijn vrouw bijna vragen begon te stellen. Maar elke minuut discussie, brainstormen en samenwerken met die mannen heeft de reeks versterkt en gevormd tot wat ze nu is.

Eén

Is het schrijven van de reeks een soort verwerkingsproces?

Leander

Eerlijk? Ik weet het niet…

Ik weet wel dat ik bleef zitten met wat ik heb meegemaakt. Het is een stuk van mezelf dat ik altijd ga meedragen en het heeft me ook veranderd. Maar ik zou het geen verwerking noemen.

Ik ben altijd gefascineerd geweest door het schrijven en creëren van verhalen, maar ik ben de inspiratie dikwijls te ver gaan zoeken. Tot ik via de VRT een cursus scenarioschrijven volgde en die mens zei: ‘Eigenlijk is ’t simpel, write about what you know!’ Meteen toen ik thuiskwam ben ik dan begonnen met ideeën neer te schrijven en de kiem te leggen voor de reeks zoals die er nu zal komen.

Ik heb nog nooit zo intensief samengewerkt met twee andere venten, zo intensief dat mijn vrouw bijna vragen begon te stellen. Leander over zijn samenwerking met regisseur Tom Goris en scenarist Matthias Claeys
Leander over zijn samenwerking met regisseur Tom Goris en scenarist Matthias Claeys
Eén

In de reeks willen jullie de positieve en negatieve dingen over kanker laten zien. Hoe nodig is het om dat verhaal te vertellen?

Leander

Ik vind dat belangrijk. Ik heb al wel wat meegemaakt in m’n leven, maar ik ben blijven zoeken naar humor en hoop, zelfs als het allemaal tegenzit. Niemand zei het ooit mooier dan Leonard Cohen: There’s a crack in everything, that’s how the light gets in.

Vanuit Eén werd de terechte vraag gesteld of dat alleen mijn gevoel was of dat bij andere patiënten ook leefde. Samen met Tom Goris en dankzij de hulp van Kom op tegen kanker zijn we dan op een roadtrip langs ziekenhuizen en (ex)-patiënten getrokken.

We hebben een veertigtal mensen geïnterviewd en dat waren onvoorstelbaar eerlijke, schone gesprekken. Het ene moment zaten we met de slappe lach en het andere opeens met een krop in de keel. Er kwamen zoveel verhalen boven, zoveel materiaal dat we mee in de reeks verwerkt hebben. En iedereen was direct mee met het idee om een reeks te maken over kanker die niet alleen inzoomt op de miserie, maar ook op de vaak onverwachte humor en hoop.

Ik herinner me een boom van een gast, een rugbyspeler, die net was hervallen en weer opgenomen was in het ziekenhuis. Hij zei: ‘Ik ga hier zelf wat humor moeten brengen, anders zit iedereen hier hele dagen te bleiten aan mijn bed.’ Dat vat het voor mij samen.

Eén

Hoe groot is het taboe rond kanker nog?

Leander

Minder groot dan vroeger, maar toch… Kanker is jammer genoeg zo alomtegenwoordig dat iedereen er op één of andere manier wel mee wordt geconfronteerd.

Toch blijft het vaak moeilijk om er open over te praten. Mensen schrikken dikwijls wanneer ik openlijk praat over mijn ziekte, wat ik heb meegemaakt, de neveneffecten, de IVF-behandelingen van m’n vrouw… Ik snap dat ook wel, maar ik zou het fijn vinden mochten we via deze reeks de drempel nog wat meer naar beneden kunnen krijgen.

Ik heb wel al wat meegemaakt in m’n leven, maar ik ben blijven zoeken naar humor en hoop, zelfs als het allemaal tegenzat. Leander
Leander
Eén

Hoe belangrijk is humor?

Leander

Heel belangrijk! Het helpt je om te relativeren, om de dagen door te komen. Soms lach je omdat je anders alleen maar zou huilen. Toen m’n vriendin (waar ik nog niet lang mee samen was) m’n haar moest afscheren omdat het uitviel, had ik het heel moeilijk. Het was voor mij hét symbool voor m’n capitulatie tegen die kutziekte. Met gesloten ogen zat ik voor de spiegel, op m’n lip bijtend om niet te breken, toen ze zei dat ze klaar was. Toen ik m’n ogen opendeed, zag ik dat ze maar de helft had afgedaan. Ze glimlachte en zei dat ze het wel schoon vond zo. We schoten allebei in de lach terwijl we eigenlijk allebei alleen maar wilden huilen.

Humor heeft me door die twee jaar geholpen. Grappen maken met kamergenoten, met je lief de vaak vreemde gewoontes in ziekenhuizen observeren, lachen om de onbedoelde onhandigheid van bezoekers.,... Let op, ik snap dat ook. Een cadeau voor een kankerpatiënt kiezen, hoe begin je daaraan? Om maar te zeggen: ik heb 7 keer de biografie van Lance Armstrong gekregen. (grijnst) En toen ik in m’n isolatiekamer lag, kreeg ik een DVD van de reeks ‘Six feet under’.

Maar natuurlijk lukt het niet altijd om te lachen. Kanker bevat dikwijls een dubbele bodem, een flinterdunne grens tussen komisch en tragisch, tussen hoop en wanhoop. En het ene lukt pas als het andere het mogelijk maakt. Toen ik hervallen was en m’n overlevingspercentage omlaag duikelde, kon ik echt even niks van hoop of humor zien…

Eén

Naast humor, wat helpt er nog om het ziekteproces te verlichten?

Leander

De dingen die je eigenlijk vanzelfsprekend vindt maar dikwijls het belang niet juist van inschat, tot je ziek wordt. Je ouders, familie, lief, vrienden, kennissen…

Mijn moeder die me altijd steunde en naar het ziekenhuis voerde, mijn pa die me uit bad moest halen toen ik zelf de kracht niet meer had. Mijn lief die altijd vrolijk m’n kamer binnenkwam maar later toegaf dat ze dikwijls huilend terug naar huis reed. M’n maten die binnenkwamen met een bak bier om samen voetbal te kijken.

Hoe gewoon ze ook deden, ze behandelden me niet anders omdat ik kanker had. Ze spaarden me ook niet (glimlacht). Toen ik een opgezwollen hoofd had van de cortisone, werd ik steevast begroet als Sven Ornelis. Sorry Sven!

Soms lach je omdat je anders alleen maar zou huilen. Leander
Leander
Eén

Durf je een band opbouwen met de mensen die je leert kennen tijdens je behandeling?

Leander

Je kan soms niet anders. Je bent tot elkaar veroordeeld. Soms lig je dagen aan een stuk samen op dezelfde kamer en dan probeer je overeen te komen. Soms klikt het goed, soms minder. Maar vrienden heb ik er niet aan overgehouden, nee.

Eigenlijk creëer je ook een andere, meer diepgaande band met mensen die je al kent. M’n lief kende ik pas een handvol maanden toen ik ziek werd, maar die twee moeilijke jaren hebben ons dicht bij elkaar gebracht. ’t Is dan ook mijn vrouw ondertussen.

Eén

Erger je je tijdens je ziekte nog steeds aan de kleine, onbenullige dingen?

Leander

Natuurlijk. Want iets wat klein of onbenullig kan lijken, kan net heel belangrijk voor je zijn. Als je eens een goeie dag hebt in het ziekenhuis, kijk je enorm uit naar het eten. Als je dan platgekookte broccoli krijgt, erger je je daaraan.

Toen ik in het ziekenhuis lag, was er ook een ingewikkeld systeem van vervoer van patiënten. Dan moest je naar de scanner met bed en al en eenmaal gescand, rolden ze je de gang in en kwam er zogezegd iemand je meteen ophalen. Soms duurde dat gigantisch lang en dan erger je je, dat is menselijk. Eén keer ben ik zelf naar boven gestapt, in zo’n ziekenhuisschort en m’n statief vol infusen. Maar dan had ik natuurlijk geen bed meer.

Eén ding leerde ik wel snel: ik jaag me niet meer op. Hematologen, dokters, verpleegkundigen,… Die mensen zijn zo druk in de weer dat ik het snap dat een afspraak niet altijd op tijd kan door gaan. M’n hematoloog Dr. Selleslag, wat die soms doet, dat is haast bovenmenselijk. Dan snap ik maar al te goed dat die mens een uur te laat is voor een afspraak. En dan kan ik me in de wachtzaal wel weer ergeren aan mensen die dat niet snappen. (lacht)

Je kan soms niet anders dan een band opbouwen met mensen die je leert kennen tijdens je behandeling. Je bent tot elkaar veroordeeld. Leander
Leander
Eén

Als je genezen bent ga je verder met je leven, maar wat is er veranderd?

Leander

Veel, op verschillende gebieden. Qua uiterlijk heb ik een nieuw gezicht gekregen. Door de neusoperaties, chemo en allerlei toestanden ben ik echt fysiek veranderd. M’n vrouw zegt dikwijls al plagend dat ze eigenlijk op een andere vent verliefd is geworden.

Qua karakter ben ik ook veranderd, maar dat is moeilijker te vatten in woorden. Ik ben, denk ik, rustiger geworden en kan beter de belangrijke van de minder belangrijke dingen scheiden.

Ik doe m’n werk graag, heel graag zelfs, maar als er straks kinderen komen wil ik een goeie vader zijn die tijd maakt voor z’n kinderen. Ik denk dat ik ook meer geniet van evidente dingen die ik vroeger te vaak als vanzelfsprekend beschouwde en ik denk dat ik meer besef wat belangrijk is in ’t leven. Enfin, dat hoop ik toch.

Ergens ben ik ervan overtuigd dat er een Leander was voor en na de kanker. En da’s prima zo.

Gevoel voor tumor is in het voorjaar van 2018 op Eén te zien en is een coproductie van Eén en Sylvester productions, in samenwerking met Kom op tegen kanker.

geschreven op 11 april 2017
VRTNU VRTNU VRTNU