Spring naar inhoud

De helden van Arnout

maandag 20.40

Dossier: Peru

Peru is een land met een bewogen geschiedenis, prachtige landschappen en een fascinerende cultuur. Iets dat zowel Jean-Baptiste als Arnout ontdekten tijdens hun tocht door het land.

Van de zonnegod bij de Inca's tot het lichtend pad in de jaren 80

Machu Picchu

Peru was vanaf de dertiende eeuw het grondgebied van de Inca's. Het indianenvolk leefde rondom Cuzco en heerste vanuit die stad over een steeds groter wordend rijk. In de vijftiende eeuw hadden ze het grootste rijk ter wereld en een bevolking van tussen de 7 en 12 miljoen inwoners. De Inca-maatschappij vereerde niet alleen zonnegod Inti maar beschouwden hun leider, Sapa Inca, als absolute heerser. Ze maakten gigantische bouwwerken, waaronder het bekende Machu Picchu.

Dat grote rijk ging verloren toen de Spanjaarden voet aan wal zetten in het huidige Peru. De Spaanse conquistador Francisco Pizarro gijzelde in 1532 de Sapa Inca Atahualpa en dat had grote gevolgen. Atahualpa had een goddelijke status, waardoor zijn onderdanen zich aanvankelijk niet durfden te verzetten tegen zijn overwinnaars. Nadat de Spanjaarden de Inca's enorm verzwakt hadden door oorlog en Europese ziektes, veroverden ze hen en hun land uiteindelijk in 1572.

Die Spaanse overheersing duurde tot in 1821. Peru werd onafhankelijk maar dat betekende niet dat er een rustige periode aanbrak. Het land werd afwisselend door dictators en democratische regeringen bestuurd. Tussen 1836 en 1839 zat Peru in een confederatie met Bolivia en tussen 1879 en 1883 vochten de twee landen zij aan zij tegen Chili in de Salpeteroorlog.

In de jaren 80 stond er een beweging op die tegen de gevestigde orde was. Het Lichtend Pad was een maoïstische en gewelddadige terreurbeweging die het land in zijn greep hield. In totaal doodden zij zeker 30.000 mensen. Pas in 1992 werden de leiders gevangen genomen.

In de hoofdstad Lima wordt de onafhankelijkheid van Peru nog elke dag gevierd. Arnout gaat een kijkje nemen.

Adembenemende natuur

Het Amazonewoud met zijn 6.992 km lange Amazonerivier neemt ongeveer de helft van het land in. Het tropische regenwoud werd zo genoemd omdat de conquistador die de rivier als eerste opvaarde, dacht dat de plaatselijke indianenstammen allemaal geleid werden door vrouwen of amazones. De groene long is het huis van ontelbaar veel dier- en plantensoorten. Arnout en Jasper ontdekken tijdens hun tocht de pracht van de jungle.

Dankzij het regenwoud en ongeveer 90 verschillende microklimaten, is Peru een van de 10 meest biologisch diverse landen van de wereld. 10% van alle planten op de hele wereld (25.000 soorten) vind je in dit land. Ook kan je hier meer dan 5.000 verschillende soorten vis en dieren vinden.

Het Andesgebergte domineert het uitzicht in het westen van het land. Ergens in die Peruaanse Andes ontspringt de Amazonerivier. Heel wat bergtoppen zijn er hoger dan 6000 meter en het reliëf is vrij ontoegankelijk.

Het gebergte is niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk adembenemend. Doordat de luchtdruk lager wordt in hogere gebieden, hebben veel bergbeklimmers er last van hoogteziekte. De Peruanen hebben daar een speciale remedie tegen. Ze kauwen op cocabladeren, afkomstig van de cocaplant waar ook cocaïne van wordt gemaakt. Ook Arnout wordt ziek in de bergen en heeft coca nodig.

Een bonte cultuurmix

Door de eeuwenlange Spaanse overheersing is de Peruaanse cultuur een combinatie geworden van Europese en indiaanse tradities of gebruiken. Naast het Spaans worden er ook de indianentalen Quechua en het Aymara gesproken. De Spanjaarden brachten ook hun christelijke godsdienst mee. Het overgrote deel van de Peruvianen is tegenwoordig dan wel katholiek, maar op het platteland wordt er nog veel waarde gehecht aan de oude indiaanse rituelen. Dat zie je ook nog aan de traditionele klederdracht. Er zijn regiogebonden kledingstukken maar over het algemeen kleden de Peruanen zich kleurrijk. Vaak hebben ze een hoed op, zowel mannen als vrouwen.

Mijnwerker en zijn vrouw

Ongeveer de helft van de hele bevolking is indiaan en velen van hen leven in een reservaat. Ze waren lang arm en ondergeschikt maar de laatste jaren komt daar stilaan verandering in. Sinds de 21 eeuw zetten overheidsorganisaties zich in voor het voortbestaan van de Incacultuur. Toen Alejandro Toledo Manrique in 2001 de eerste president werd die uit een indianenfamilie kwam, was dat een grote opsteker voor de inheemse bevolking. Bovendien worden hun oude cultuurobjecten steeds beter beschermd. Doorheen de eeuwen belandden heel wat schatten in westerse musea - door ontdekkingsreizigers zoal Jean-Baptiste Popelaire de Terloo - maar de Peruaanse overheid installeerde wetten die hier een eind aan moeten maken.

geschreven op 09 oktober 2017
VRTNU VRTNU VRTNU