Water is leven, daar bestaat geen twijfel over. Ben Roelants trekt naar het land dat misschien het meest reflecteert over haar zeespiegel: Nederland. In een hippe camper rijdt Ben van zuid naar noord, de hele kuststrook af. Hij gaat op zoek naar hoe ze het doen: leven van, met en op het water.
Deel 4: Friesland
Van alle Nederlandse provincies, is Friesland de grootste. Tenminste, als je er het water bijrekent. Friezen worden ook wel de watergekken van Nederland genoemd. Of ook wel "de ijsgekken". Want wanneer het water bevriest, hoopt elke Fries op een nieuwe Elfstedentocht. De laatste dateert alweer van 1997 en met de opwarming van de aarde zou het best eens kunnen dat Henk Angenent, laatste Elfstedentochtwinnaar, tot een uitstervend ras behoort. Ben vraagt hem hoe hij de toekomst ziet.
En dan is er nog de kwestie van de Waddeneilanden. Want op het vasteland bevindt iedereen zich veilig achter een dijk, maar op een eiland als Terschelling zijn er hoegenaamd géén dijken. Hoe houden zijn daar dan het hoofd boven water? Ben vraagt het aan Sander Hoogendijk - what's in a name - en trekt de zee op met de mannen van de KNRM, de Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij. Zij laten hem voelen wat het is om aan je lot overgelaten te worden in de gevaarlijke golven van de Waddenzee.
Na vier weken Waterrijk Nederland dringt het tot Ben door: de Nederlanders zijn een verdomd inventief volkje. Voor hen is het soms pompen of verzuipen, maar hun land uit handen geven? Geen denken aan.
REPORTER : Ben Roelants
REGISSEUR : Jeroen Kila
PRAKTISCHE INFORMATIE
Alle info over Friesland krijg je bij het NBTC
www.holland.com
Meer info over het Supen bij Intofun Kiteshop Edam/Volendam
www.intofun.nl
Meer info over Friesland op
www.beleeffriesland.nl
Voor de tarieven en uren van de veerdienst richting Terschelling kijk je best even op de website van de rederij: www.evt.nl/travelinfo.php
Zelf op reis langs de kust van Nederland? Eindeloos fietsen, tips van en voor gezinnen of genieten van prachtige landschappen en vergezichten? Doe hier inspiratie op:
kust.holland.com
LEUK LOGEREN
De Saljoet Capsule - een driesterrenkamer op het water
Ervaar hoe het is om in een reddingscapsule rond te dobberen. In Friesland ligt er één voor je klaar. Een exemplaar dat gelukkig wel voorzien van alle luxe en comfort. En dat pal in het waterrijke Friese landschap: rust, ruimte, vergezichten. Een belevenis om nooit te vergeten.
De Saljoet hing een paar jaar geleden nog aan een boorplatform in de Noordzee. Uitgerust met een sterke scheepsmotor, een sprinklerinstallatie en een eigen zuurstofvoorziening. 28 personen konden er bij calamiteiten een veilig heenkomen mee zoeken. De reddingscapsule is eind 2008 uit Amsterdam naar Friesland gesleept waarna deze compleet is gestript en smaakvol vertimmerd. Resultaat: een uniek, drijvend, super-de-luxe één-suite-hotel.
www.saljoet.nl
ETEN & DRINKEN
Zandzeebar op Terschelling
ZandZeeBar is een eigentijdse strandtent waar je heerlijk kunt relaxen en de heerlijkste wereldgerechten kunt eten. Na een strandwandeling met koffie en appeltaart op de bank
bij de houtkachel. Of in de zon op het terras met een biertje en gefrituurde garnalen in een jasje. Of gewoon een boterham met pindakaas. Alles kan, niets moet.
De ZandZeeBar ligt aan de voet van de duinenop het brede Terschellinger strand bij Formerum aan Zee.
Adres: Badweg 8 8894 KW Terschelling Formerum
Tel: +31 562 445172
www.zandzeebar.nl
ZEKER DOEN
Het Woudagemaal
Het ir. D.F. Woudagemaal is het grootste, nog in bedrijf zijnde stoomgemaal ter wereld, onlangs verkozen tot UNESCO Werelderfgoed. Het is door koningin Wilhelmina officieel geopend op 7 oktober 1920. Het Woudagemaal dient om een te hoge waterstand van het Friese boezemwater te verlagen. Na 47 jaar kolenbedrijf zijn de ketels in 1967 omgebouwd voor oliestook.
Adres: Gemaalweg 1, 8531 PS Lemmer (Nederland)
Het gemaal is alleen toegankelijk met een rondleider. Kijk voor data en tijdstippen op
www.woudagemaal.nl
De terp van Hegebeintum
Her en der liggen terpen verspreid over het Friese landschap. Het zijn bulten van opgehoopt huiselijk afval van de Friezen die goed van pas kwamen als verweer tegen het oprukkende water. De terpen zijn ondertussen niet meer nodig, maar wel aardig om zien. In het bezoekerscentrum kom je alles over hun geschiedenis te weten.
Adres: Bezoekerscentrum, "Terp Hegebeintum", Pypkedyk 4, NL-9173 GC Hegebeintum (Nederland)
Tel: +31 518 41 17 83
www.hegebeintum.info
rekreaasje@planet.nl
Hindeloopen
Eén van de musts in Friesland moet wel Hindeloopen zijn. Een zeer authentiek dorp dat één van de Elfstedendorpen is. Vandaar loopt iedereen hier gek van de Elfstedentocht. Je vindt er trouwens het Schaatsmuseum.
www.vvvhindeloopen.nl
Het Schaatsmuseum
Het Schaatsmuseum is een particulier museum dat zich het grootste museum mag noemen op schaatsgebied. De complete Elfstedentocht-geschiedenis is hier te vinden. Je ziet er ook de grootste collectie schaatsen en sleeën ter wereld. Het museum is in het bezit van de grootste schaats ter wereld (6 m en 11 cm), een afgevroren teen en de bijzonderheden van de winnaars van alle Elfstedentochten.
Adres: Kleine Weide 1-3, 8713 KZ Hindeloopen (Nederland)
Tel: +31 514 52 16 83
www.schaatsmuseum.nl
info@schaatsmuseum.nl
De paarden van Marrum
De reddingsactie voor de paarden in Marrum begon op 1 november 2006, nadat in de nacht van 31 oktober op 1 november na de Allerheiligenvloed tweehonderd paarden vast waren komen te zitten op een kwelder bij de Friese plaats Marrum.
De eerste reddingspoging werd ondernomen door de 105 Brugcompagnie van de Koninklijke Landmacht. Met een vlot bestaande uit twee pontons werd geprobeerd om de paarden naar het vaste land brengen. Die poging mislukte doordat het water inmiddels gezakt was. Daardoor kwam het vlot meerdere malen vast te zitten. Ondertussen werden de dieren voorzien van water en voer en kwam er ter controle regelmatig een veearts langs.
Friezin Micky Nijboer kwam op het idee een reddingspoging uit te voeren gebaseerd op het natuurlijke gedrag van paarden. Paarden zijn kuddedieren. Indien de leidende merrie gevangen en meegeleid kon worden naar de wal zouden de overige paarden wellicht volgen.
Met een foto van de paarden werd in de categorie Landelijk Nieuws door fotograaf Laurens Aaij de Zilveren Camera 2006 gewonnen.
Het hele verhaal wordt je uitgelegd in het nabijgelegen bezoekerscentrum de Seedykstertoer.
Adres: Zeedijk 8, 9073 TN Marrum (Nederland)
Tel: +31 518 41 14 34
GSM: (+31) 06 22 51 01 17
www.seedykstertoer.nl
info@seedykstertoer.nl
Cranberries op Terschelling
Rond het jaar 1839 spoelden na een schipbreuk, vaten gevuld met harde rode bessen aan op het strand van Terschelling. Jutters die dachten dat ze vaten wijn hadden gevonden, waren zeer teleurgesteld toen ze ontdekten dat de inhoud uit zure rode bessen bestond.
De vaten werden in de duinvalleien leeggegooid en zo ontstond een unieke cultuur ver van de bakermat Amerika. Bij Terschellingercranberries kan je een grote variëteit aan cranberry-producten vinden. Het centrum heeft een uitgebreide proeverij.
Adres: Formerum 51 -A, 8894KB Terschelling Formerum (Nederland)
Tel: +31 562 44 88 00
www.terschellingercranberry.nl
info@terschellingercranberry.nl
KNRM
Bezoek de reddinsposten van de KNRM op Terschelling, de redders geven je met plezier een woordje uitleg, als ze tijd hebben.
De stichting KNRM wil kostenloos hulp en bijstand verlenen aan hen die voor de Nederlandse Kust, de Zeeuwse wateren of het IJsselmeer in gevaar verkeren.
Adres: Haringkade 2 1976 CP IJmuiden (Nederland)
Tel: +31 255 54 84 54
www.knrm.nl/waar-wij-zijn/reddingstations/terschelling
BOEKENTIPS
1000 plekken die je echt gezien moet hebben
1000 plekken samengevat op 800 pagina's over het beste wat Nederland te bieden heeft: monumenten, natuurgebieden, festivals, dijken, musea, pleinen, schepen, polders, bedevaartsoorden, hotels, kerken, grachten, dorpen, tradities, havens en nog veel meer (ISBN 978 90 8989 202 7).
www.1000plekken.nl
www.lannoo.be
Capitool Zuid-Holland
De Capitool Reisgidsen zijn sterk visueel opgebouwd en vormen de ideale gids voor je reis door Zuid-Hland, met handige plattegronden en tips voor hotels, musea en restaurants (ISBN: 9789041026736).
www.wpg.be
20x logeren langs het water in Nederland
Ontdek prachtige fietsroutes langs Nederlands mooiste wateren met suggesties voor bijzondere, fraaie en zeer gastvrije logeeradressen waar de vermoeide fietser zich heerlijk kan laten verwennen (ISBN 9789058979766).
20x logeren en uitwaaien langs de kust in Nederland
Wandel door de schitterende duinen tussen Schoorl en Bergen, over polderweggetjes langs de fascinerende waddenkust en langs de bulderende golven over het strand in Zeeland. Ontdek de beste suggesties voor een weekendje bijkomen in de frisse zeelucht, met telkens leuke ideetjes voor een aangename en stijlvolle overnachting (ISBN 9789058979759).
20x logeren en varen in Nederland
Varen in het waterrijke Nederland is een feest en bijna overal zijn vaartuigen te huur om dat zelf te ontdekken. Na je tocht laat je je heerlijk verwennen in één van de leuke overnachtingsmogelijkheden en (lunch)adresjes langs de twintig routes door heel Nederland (ISBN 9789089891624).
Alle info op www.lannoo.be
52 natuurwandelingen door heel Nederland
Ontdek de mooiste natuurwandelingen in Nederland: door bos, heide en duin en langs strand, vennen, plassen en riviertjes (ISBN 978-90-5767-495-2).
52x de natuur in
Ontdek gebieden van Natuurmonumenten waar je kunt fietsen, wandelen, mountainbiken, nordic walken, paardrijden of varen (ISBN 978-90-5767-434-1).
52 fietsroutes door de natuur
Fiets langs uitgestrekte weilanden, dijken, duinen, mooie dorpjes, prachtige bossen en heidevelden en statige buitenplaatsen (ISBN 978-90-5767-438-9).
Alle info op
www.momedia.nl
