Hightechbedrijf Orfit

We hebben de CEO van het bedrijf Orfit, Steven Cuypers, te gast in onze studio. Dat bedrijf maakt produkten voor medische toepassingen, zoals maskers voor kankerpatiënten die moeten bestraald worden. Het overgrote deel van de produktie wordt naar het buitenland uitgevoerd. Waar zit het geheim van het sukses en hoe belangrijk is de overheid voor een Vlaams hightechbedrijf? En hoe belangrijk zijn buitenlandse beurzen en handelsmissies?

Karel Van Eetvelt van Unizo geeft commentaar op het akkoord bij Carrefour en op de bezuinigingen die nodig zullen zijn na de verkiezingen.

Zaterdag om 12u45 op één

Bekijk de integrale uitzending.

COMMENTAAR - GUY JANSSENS

Te snelle onthaasting?

100 miljoen euro kost het om een kleine duizend jonge vijftigers geruisloos uit Carrefour te doen verdwijnen. In ruil voor werkzekerheid voor de blijvers. Zo voorziet het sociaal akkoord dat tussen vakbonden en werkgever Carrefour is gesloten. ‘En wat zouden jullie dan gezegd hebben als er geen akkoord zou zijn en er 5000 mensen bij Carrefour gewoon zouden worden ontslagen?’ snibde minister van werk Joëlle Milquet naar de journalisten. Een stelling waarin ze, op wat rustiger toon, werd bijgetreden door CD en V-vice-premier Steven Van Ackere. ‘Dit soort oplossingen zullen we moeten kunnen blijven gebruiken in uitzonderlijke omstandigheden”. Het brugpensioen is in België geen uitzonderlijk systeem. Het bestaat al sinds 1974, dus in feite sinds het begin van de eerste serieuze naoorlogse economische crisis. Het heeft de bedoeling om oudere werklozen – waarvan men uitging dat ze geen job meer zouden vinden - in een soort overgangsstelsel te plaatsen tot ze werkelijk met pensioen zouden gaan. Op koste van de staat.

Op de kleintjes letten

Of het helemaal 100 miljoen euro wordt valt nog te berekenen. ‘Dat is in de voor de overheid meest ongunstige hypothese’ zei Milquet. 10 miljoen per jaar is toch wel het prijskaartje voor de volgende jaren. De volgende minister van begroting mag er alvast rekening mee houden bij de opmaak van de eerstvolgende begroting Het zal niet het enige zijn dat hij (of zij) aan zijn/haar hoofd heeft. Hij moet een tekort wegwerken van 6% van het BBP. In reële centen 20 miljard euro. Waar te beginnen?

Achterhaald systeem?

Is het brugpensioen een systeem dat zichzelf heeft overleefd? Ook bij Opel-Antwerpen was het al brugpensioen dat de klok sloeg bij het sociaal akkood, zelfs al vanaf 50. Het is een systeem dat erg doet denken aan het verleden, aan de tijden van de grote economische crisissen van de jaren zeventig en tachtig, toen massa-ontslagen in staal en steenkool aan de orde van de dag waren.
Brugpensioen kan je wettelijk nemen vanaf 60 jaar. Maar er zijn een hele resem uitzondering zoadt je in de proaktijk heel vaak vroeger van he systeem gebruik kan maken. De in het oog springende brugpensioenregelingen op 50, bij Opel-Antwerpen en op 52, bij Carrefour, zijn mogelijk omdat het hier gaat over werknemers van bedrijven in moeilijkheden waar collectieve ontslagen vallen. Het gaat dan telkens wel om een heel pak, soms duizend of meer, mensen. Bovendien dekt de term ‘brugpensioen’ de lading niet. Het gaat niet zoeer om een vorm van pensioen dan wel om een werkloosheidsuitkering met een stuk bijdrage van de werkgevers er bovenop. In theorie moeten de bruggepensioneerden ‘beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt’, zoals dat eufemistisch heet.

Politieke discussie

Het brugpensioensysteem ligt erg gevoelig. En zeker in verkiezingstijden is er weinig nodig om de lont in het kruitvat te steken. Een scherp commentaar in De Standaard bijvoorbeeld. ‘Dit is geen sociaal plan, maar een asociaal plan. Het is aan de politiek om dit te schrappen’ aldus het commentaar. Dat dit onmiddellijk zal gebeuren is onwaarschijnlijk. Open-VLD-wil het verst gaan in een drastische hervorming van het systeem: ‘de brugpensioenleeftijd moet de volgende jaren worden opgetrokken zodat het tegen 2015 niet meer bestaat’. Didier Reynders vindt dat Carrefour, een bedrijf dat winst maakt, extra zou moeten kunnen worden belast. Veel zal afhangen wie er de volgende regeringsonderhandelingen zal gaan voeren. CD en V is dus, voortgaande op Steven Van Ackere, niet van plan om het systeem af te schaffen en dat is ook het geval voor de socialistische partijen. ‘Het is misschien geen ideaal systeem maar wel één dat banen redt, en dat is voor mij ideaal.

Ronduit vernietigend is het commentaar van Karel Van Eetvelt van UNIZO. ‘Ik vind het een schandalig akkoord, dit kan niet meer in deze tijd. Het is de kat bij de melk zetten. Het systeem is zeer interessant voor werkgevers: zij kunnen op kosten van de samenleving een pak mensen op straat zetten. Dan moet je er niet verschieten dat dit soort afspraken wordt gemaakt. Met dit soort systemen moet komaf worden gemaakt.”
Om het met een cliché te zeggen: wordt vast vervolgd.