Het was me het weekje wel, op sociaal-economisch gebied. De oudste autofabriek van Vlaanderen kreeg haar doodvonnis te horen en bij AB Inbev liep en bikkelharde confrontatie uit op een overwining voor de vakbonden. Voorlopig althans..
Welke lessen moeten we hieruit trekken? Is er nog een kans om Opel te redden? En helpt een hardere opstelling van de vakbonden om werkgelegenheid te behouden? Of zal dat zich straks als een boemerang tegen de arbeiders en de bedienden keren?
Hierover debatteren in De Vrije Markt Peter Leyman van VOKA en Rudy De Leeuw van het ABVV.
_______________________________________________________________
COMMENTAAR - Guy Janssens
Een zwarte sociale week in Vlaanderen.
Januari 2010 wordt een maand die in de annalen van de sociaal-economische geschiedenis met zwarte letters zal worden geschreven. Opel-Antwerpen, de oudste nog overblijvende autofabriek in België zal – mirakels terzijde – hoogstwaarschijnlijk definitief dichtgaan. 2600 banen verdwijnen dan. De kroniek van een aangekondigde dood, zoals al een paar keer is geschreven. Nick Reilly, topman van Opel Europa, is de gebeten hond. Voor vakbondsman Herwig Jorissen van de Vlaamse metaalcentrale van het ABVV was Reilly zelfs een rat. Zulke woorden neemt ABVV-leider Rudy De Leeuw niet in de mond. Volgens de rode vakbondsleider is het probleem van Opel-Antwerpen een probleem van gebrek aan koopkracht. ‘De markt is oververzadigd omdat de mensen te weinig koopkracht hebben. Men moet de mensen meer loon geven, dan kunnen ze auto’s kopen ’, zegt hij in de Vrije Markt. Een stelling waar Peter Leyman, topman van VOKA en vroegere baas van VOLVO-Gent, het overduidelijk niet mee eens is. ‘De automobielmarkt is hier al oververzadigd. Kijk naar het mobiliteitsprobleem. Gezinnen hebben gemiddeld al meer dan twee wagens. Dus dat is de oplossing niet. Er komen binnen dit en drie jaar wagens met nieuwe aandrijfsystemen: electrisch, hybride, noem maar op.. We kunnen die niet meer zelf ontwikkelen. Daarvoor zijn we te laat. Maar we moeten er voor zorgen dat we de fabrieken ontwikkelen om die auto’s bij ons te maken’.
De meeste arbeiders van Opel Antwerpen geloven er niet meer in. Een serieuze ontslagvergoeding uit de brand slepen, daar gaat het nu om. En dan wordt er gedacht aan bedragen tot 150.000 €, zoals die destijds bij de herstructurering van Volkswagen in Vorst werden betaald. Dat zijn hoge bedragen. Maar dat is voor mensen met een heel lange staat van dienst in het bedrijf. Bovendien zijn het bruto-bedragen, waar de fiscus nog een heel groot deel van afroomt.
Aan die onderhandelingen zijn ze in Antwerpen nog niet toe. Eerst kijken of er geen mogelijkheden meer zijn om de fabriek in extremis toch open te houden. En dan wordt er gerekend op de solidariteit van over de grens, vooral uit Duitsland. Want ook daar zullen klappen vallen in de Opel-fabrieken. Ook daar zullen, cfr de persmededeling van Opel ‘maatregelen worden genomen tot het beperken van de arbeidskost en tot het afbouwen van capaciteit en jobs die een weerslag zullen hebben op alle Opel-vestigingen’. Klare taal. In elke Opel-fabriek wordt het dus de volgende dagen en weken sidderen en beven. Benieuwd of in die omstandigheden solidariteit over de grenzen heen lang standhoudt.
Die solidariteit speelde wel in het Inbevconflict. Bedrijven in Frankrijk en Nederland weigerden Jupiler-bier de bottelen. Ook bij Inbev plande de directie massa-ontslagen: 299 banen moesten er verdwijnen bij de Belgische biergigant. Ook die ontslagen pasten, net zoals bij Opel in de procedure van de wet Renault: als de directie een collectief ontslag plant, dan moet dat eerst aan de ondernemingsraad worden meegedeeld, en moet er worden gezocht naar alternatieven. Een volgehouden blokkade later bindt de directie in en trekt ze meteen ook de geplande ontslagen in. Hier en daar worden daarbij wenkbrauwen gefronst. ‘Op het randje van het illegale’, zei prof. Marc De Vos van het Itinera-instituut. Rudy De Leeuw gooit olie op de golven. “We hebben ongetwijfeld nu een veldslag gewonnen maar we moeten nu terug naar het sociaal overlegmodel zoals we dat hier kennen”. Peter Leyman vindt ook dat men nu opnieuw rond de tafel moet gaan zitten om een onderhandelde oplossing te vinden.
Bonden en patroons zullen mekaar in de nabije toekomst nog erg nodig hebben. Na de mokerslagen van de afgelopen weken is het alle hens aan dek om een nieuwe industriepolitiek voor Vlaanderen te ontwikkelen die de trend van het banenverlies kan keren. Het is wat dat betreft vijf voor twaalf. Misschien dat de Opel-schok van de voorbije week voor nieuwe inzichten kan zorgen.
