De vrije markt-gasten zijn deze week Vincent Reuter van de Union Wallonne des Entreprises en Luc De Bruyckere van VOKA.
COMMENTAAR - Guy Janssens
Vlaanderen en Wallonië: même combat?
‘Vlaanderen is dezelfde fout aan het maken als Wallonië destijds: het steunt industrieën die ten dode zijn opgeschreven, zoals de auto-industrie, net zoals destijds het Waalse staal met staatssteun overeind werd gehouden’. Een uitspraak van econoom Geert Noels van Econopolis een paar weken gelden. ‘De Wallonisering van Vlaanderen’, noemde hij dat.
In Wallonië is de staalindustrie veschrompeld, ondanks de staatssteun. In Vlaanderen is de auto-assemblage bedreigd en wil de Vlaamse regering ook bijspringen.
‘Vlaanderen heeft een probleem’zegt Luc De Bruyckere van VOKA. ‘En we mogen niet de fouten maken die destijds in Wallonië zijn gemaakt door de zogenaamde nationale sectoren staal, steenkool en textiel te blijven steunen”. “Er is vooral een fout gemaakt door te lang te blijven investeren in die oude sectoren en de vernieuwing niet voor te bereiden” zegt Vincent Reuter. “Alles wat vernietigd kon worden is vernietigd. En we waren verplicht om een nieuwe economie te bouwen met het zwaartepunt op KMO’s”. Het probleem is dat die KMO’s nooit op grote schaal arbeidsplaatsen creëren zoals grote bedrijven dat doen. Fabrieken met duizenden werknemers zijn uitzonderlijk in Wallonië. En het zijn die grote fabrieken die niet alleen voor rechtstreekse werkgelegenheid zorgen, maar die ook kleinere bedrijven naar zich toetrekken als toeleveranciers en daardoor ook voor banen zorgen. ‘Het gevolg daarvan is dat de werkloosheid in Wallonië nog altijd het dubbele bedraagt dan in Vlaanderen.’ zegt Luc De Bruyckere. ‘Maar je hebt een mix nodig. Die grote fabrieken zijn belangrijk maar Vlaanderen is ook een KMO-land’
‘Wallonisering’ van Vlaanderen sloeg voor Noels ook op de toenemende grip van de overheid. Het ‘overheidsbeslag’, dat wil zeggen het aandeel dat de overheid neemt van het BBP, neemt in Vlaanderen ook toe, zegt Luc De Bruyckere. We zijn nog niet zo ver als Wallonië maar we moeten uitkijken dat we niet in hetzelfde bedje ziek worden. ‘Om één cijfer te noemen, in Wallonië is in de totale tewerkstelling 38% voor rekening van de overheid. Vlaanderen staat voor 28 %. Er is dus nog wel een kloof’. ‘Het Marshallplan is een zeer goed relanceplan, alleen loopt het vast door de manke uitvoering door de overheid’. ‘Een fout die ook dreigt in Vlaanderen, waar he bedrijfsleven ook dreigt te verstikken in overlegorganen en andere vormen van bureaucratie’ dixit De Bruyckere.
Een lichtpuntje is wel het exportcijfer van Wallonië. Als we de Belgische export opsplitsen naar de regio’s dan zien we dat Vlaanderen goed is voor 80 % van de totale Belgische export. Wallonië neemt 18 % voor zijn rekening en Brussel 2%. Toch merken we dat de Waalse export het afgelopen jaar sterker is gegroeid dan de Vlaamse. Voor Vincent Reuter is die groei een positief signaal. Het is een teken van onze sterkte in innovatieve producten. Als dat er niet is dan kan je niet concurreren op buitenlandse markten en dan groeit je export niet’. Toch vindt Reuter dat het aandeel van 18% nog altijd te weinig is. Dat zou moeten kunnen verdubbelen’.
‘Je moet uitkijken met cijfers’, zegt De Bruyckere. De economische terugval van vorig jaar heeft Vlaanderen met zijn grote industriële bedrijven erger getroffen dan Wallonië’. Bij de heropleving van de economie zou die trend dus moeten gekeerd worden. Even afwachten dus wie er gelijk zal krijgen.
Een vergelijking met Wallonië vindt De Bruyckere weinig zin hebben. ‘We moeten ambitieuzer zijn. We moeten onszelf vergelijken met meer performante buitenlandse regio’s’.
Vlaanderen als economische regio vergelijken met Wallonië brengt ons niet veel verder.
Een vaststelling waar Vincent Reuter graag een kanttekening bij maakt. ‘We zouden als Belgische ondernemingen een front moeten kunnen vormen op de exportmarkten.’
Voor de VOKA-baas best een goed plan. Alleen: van een herfederalisering van de economie kan geen sprake zijn. Of, als de Vlaamse en de Waalse werkgeverschefs met mekaar discussiëren is de staatshervorming nooit veraf.
