De vraag om aan het programma mee te werken, kwam in december 2006. Ik was niet onmiddellijk overtuigd dat ik dit zou kunnen: praten met ongeneeslijk zieke mensen over een mogelijke dood, hún dood, over keuzes maken en afscheid nemen. Wie ben ik, dacht ik, om zo diep bij mensen in hun privacysfeer door te dringen dat ze me hun meest persoonlijke gedachten zouden vertellen? Ik had schrik de verkeerde vragen te stellen, hen ongewild te bruuskeren of te shockeren. Ik was toen een reporter voor een toeristisch magazine, geen volleerd interviewer, laat staan documentairemaker.
Wat doet een mens als hij twijfelt? Ja, ik ben met m’n moeder gaan praten! Ze vond het een zware opgave, maar verzekerde me dat het een buitenkans was vooral om als mens, unieke bagage op te doen. Laat alle cursussen interviewtechnieken vallen en praat met die mensen zoals je met je vrienden over hun problemen praat. Ongedwongen, geïnteresseerd, betrokken! Twee nachten heb ik erover nagedacht. Daarna stond mijn besluit vast: dit wil ik graag doen. De wijze raad van een moeder is overtuigend!

De eerste draaidagen

De eerste draaidagen waren heel moeilijk. Het was zoeken naar het goede evenwicht. De vragen die gesteld moeten worden, worden ook gesteld. Maar dat klinkt evidenter dan het is. We praten over doodgaan, over de voorbereidingen van een begrafenis, over het afscheid nemen van je eigen kinderen, over de pijn en de eenzaamheid van het ziek zijn, over het gevecht van elke dag. Moeilijke thema’s om zelfs met je beste vrienden over te praten, laat staan met mensen die je nog nooit gezien hebt en waar je zo snel mogelijk een band mee moet creëren ! Gelukkig zijn er ook andere gesprekken, want we praten meer over elkaar graag zien, over het dagelijkse genieten, over het bewust je eigen keuzes maken, over de plannen die gerealiseerd willen worden, over de trips die er staan aan te komen, …

Een verwoestend cliché

Ik wil en kan er geen moment uitkiezen dat mij het meest heeft aangegrepen. Elke draaidag was voor mij een aanslag op m’n vrolijkheid, maar het was tegelijkertijd ook een aanslag op m’n ergernissen, op de futiliteiten waar ik me aan kan ergeren. Kim, Maria, Martine, Natacha en Patrick zijn vijf hartelijke mensen die mij meer geleerd hebben dan alle cursussen filosofie of psychologie die ik tijdens m’n studies heb moeten blokken. Het is een verwoestend cliché, maar beste vrienden, het leven kan hard zijn. Het kan je alle hoeken van de kamer laten zien. Het kan verdomd moeilijk zijn. Maar als je met mensen omgaat die met hun hele hebben en houden voor een mogelijke dood staan, dan lijken heel wat “onoverkomelijke problemen” ineens heel triviaal!

De kinderen

Natacha, Martine en Patrick hebben kinderen. Ook met hen praten we over het mogelijke afscheid van mama of papa. Dat is van een intensiteit die ik nooit eerder voelde. Simon (12) en Marie (9), de kinderen van Natacha praten er op een heel volwassen manier over, heel sober, heel rationeel. Dat heeft me enorm ontroerd. Ze hebben elk een kistje, een doosje waarin ze herinneringen aan mama stoppen. Foto’s, tekstjes, juwelen, alles wat ze belangrijk vinden, gaat erin. Later is dat het enige tastbare dat ze zullen hebben van hun moeder. Patrick heeft twee zonen, Tom & Steve, een tweeling. Ook met hen gaat het over afscheid nemen. Twee jonge gasten, 21 jaar oud zijn ze en ze staan nu voor een van de meest ingrijpende momenten uit hun leven. Ze zullen binnenkort hun vader verliezen en kijken daar enorm tegen op, maar bewonderen hem tegelijkertijd ook mateloos voor de krachtige en positieve manier waarop hij daar zelf mee omgaat. Ik praat er met hen over. Uiteraard zijn ze niet klaar hun vader te zien sterven, uiteraard zijn ze er niet op voorbereid. Sorry jongens, maar de vragen moeten gesteld worden om een duidelijk beeld te krijgen van de situatie. Ik hoop dat ze het begrijpen, ze geven me een hand en gaan weg. Nemen ze me het kwalijk of hebben ze er iets aan, ik weet het niet !

Anders is het bij Martine. Ze heeft een zoon Manu, 4 jaar toen we hem filmden, te jong om te beseffen wat er aan de hand is. Martine en haar partner Ton kiezen ervoor Manu enkel de informatie te geven die nodig is. Mama haar haartjes vallen uit omdat ze ziek is. Mama moet veel naar het ziekenhuis omdat ze zich niet lekker voelt. De jonge Manu absorbeert de informatie, maar kent de echte ernst van de situatie niet. Misschien maar goed ook, een 4jarige moet spelen, niet rouwen !

Doodgraag leven

Laat je niet afschrikken door het thema. Ik kan goed begrijpen dat mensen een programma als Doodgraag Leven misschien liever niet zien, omdat ze denken dat het alleen maar triest is en enkel gaat over de dood. Voor alle duidelijkheid: het programma gaat over mensen die nog het beste van de resterende tijd willen maken en nog zoveel mogelijk van het leven willen genieten! En je zal zien dat we nog veel kunnen leren van Kim, Maria, Martine, Natacha en Patrick!